ساخت اولین بطری نوشیدنی 100٪ پلاستیک گیاهی، به جز درپوش و برچسب
بطری پلاستیکی گیاهی به عنوان یکی از مهمترین نوآوریهای صنعت نوشیدنی، اکنون به مرحلهای رسیده که رقابت برای تجاریسازی آن میان برندهای بزرگ جهانی شدت گرفته است. در حالی که سالها از معرفی مفهوم «بطری گیاهی» میگذرد، اکنون شرکتهای بزرگی مانند گروه ژاپنی Suntory و شرکت کوکاکولا گامهای عملی و جدیتری برای عرضه گسترده این محصول به بازار برداشتهاند.
گروه Suntory اعلام کرده است که موفق به تولید نمونه اولیه بطری PET شده که به طور کامل از مواد ۱۰۰ درصد گیاهی ساخته شده است. این دستاورد به عنوان نقطه عطفی مهم در مسیر حذف پلاستیک بکر مبتنی بر نفت از زنجیره تأمین جهانی PET تا سال 2030 توصیف شده است. نمونههای اولیه این بطری برای برند Orangina تولید شدهاند؛ برندی که در بیشتر کشورهای جهان تحت مالکیت Suntory قرار دارد (بهجز ایالات متحده که مالکیت آن در اختیار Keurig Dr Pepper است). همچنین این فناوری در برند آب معدنی Suntory Tennensui نیز مورد توجه قرار گرفته است.
بطری پلاستیکی گیاهی تولیدشده توسط Suntory نتیجه نزدیک به یک دهه همکاری با شرکت فناوری پایدار Anellotech مستقر در نیویورک است. پلاستیک PET معمولاً از دو جزء اصلی تشکیل میشود: حدود ۷۰ درصد اسید ترفتالیک (PTA) و ۳۰ درصد مونو اتیلن گلیکول (MEG). در این پروژه، پارازایلن گیاهی تولیدشده توسط Anellotech از تراشههای چوب به دست آمده و سپس به PTA گیاهی تبدیل شده است. بخش MEG نیز از منابع زیستی مانند ملاس تولید شده که Suntory پیشتر از آن در بطریهای برند Tennensui از سال ۲۰۱۳ استفاده میکرد.
نکته مهم در توسعه این بطریها آن است که مواد اولیه مورد استفاده از زیستتودههایی تأمین میشوند که با زنجیره غذایی انسان رقابت نمیکنند. این موضوع یکی از چالشهای اساسی در تولید محصولات زیستپایه را برطرف میکند و پایداری واقعیتری را به همراه دارد. علاوه بر این، این بطریها کاملاً قابل بازیافت هستند و برآورد میشود که در مقایسه با بطریهای پلاستیکی تولیدشده از منابع فسیلی، کاهش چشمگیری در انتشار کربن ایجاد کنند.
دیوید سودولسکی، مدیرعامل Anellotech، اعلام کرده است که مزیت رقابتی پارازایلن تولیدشده با فناوری Bio-TCat در کارایی بالای فرآیند آن نهفته است. این فناوری از یک فرآیند کاتالیزوری حرارتی تکمرحلهای استفاده میکند که به طور مستقیم زیستتوده را به مواد آروماتیک مانند بنزن، تولوئن و زایلن تبدیل میکند. این رویکرد امکان کاهش قابل توجه انتشار گازهای گلخانهای را در مقایسه با پارازایلن مشتقشده از سوختهای فسیلی فراهم میسازد. حتی انرژی مورد نیاز فرآیند نیز از خود زیستتوده تأمین میشود که این امر کارایی زیستمحیطی سیستم را افزایش میدهد.
در همین حال، شرکت کوکاکولا نیز اعلام کرده است که بطری پلاستیکی گیاهی ۱۰۰ درصدی آن برای تولید در مقیاس تجاری آماده است. این موضوع نشان میدهد که صنعت نوشیدنی به سمت جایگزینی کامل پلاستیکهای مبتنی بر نفت با گزینههای زیستپایه حرکت میکند. اگرچه مفهوم بطریهای گیاهی سالهاست مطرح شده، اما اکنون با پیشرفت فناوری و افزایش فشارهای زیستمحیطی، شرایط برای ورود گسترده این محصولات به بازار فراهمتر از همیشه است.
با این حال، Suntory هنوز جدول زمانی دقیقی برای عرضه تجاری گسترده بطری پلاستیکی گیاهی خود اعلام نکرده است و تنها تأکید کرده که در اسرع وقت و در راستای تحقق هدف دستیابی به بطری PET کاملاً پایدار تا سال 2030 اقدام خواهد کرد. رقابت میان برندهای بزرگ جهانی برای توسعه و تجاریسازی این فناوری نشان میدهد که آینده صنعت بستهبندی نوشیدنیها به سمت راهکارهای زیستپایه، کاهش وابستگی به منابع فسیلی و تحقق اقتصاد چرخشی در حال حرکت است.
کوکاکولا: فناوری نشاندهنده تغییر مرحلهای در دوام تجاری مواد زیستی است
بطری پلاستیکی گیاهی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین موضوعات صنعت بستهبندی و نوشیدنی در جهان تبدیل شده است و شرکت کوکاکولا نیز به عنوان یکی از پیشگامان این حوزه، نقش مهمی در توسعه و معرفی این فناوری ایفا کرده است. این شرکت نخستین بار در سال 2015 و در نمایشگاه اکسپو میلان، بطریهای PET را که به طور کامل از مواد تجدیدپذیر ساخته شده بودند، در معرض دید جهانی قرار داد و توجه بسیاری از فعالان صنعت و دوستداران محیط زیست را به خود جلب کرد. این اقدام، آغازگر مرحلهای تازه در مسیر تولید بستهبندیهای پایدار و کاهش وابستگی به منابع فسیلی بود.
در اکتبر سال جاری، کوکاکولا از آنچه «اولین بطری نوشیدنی ساختهشده از 100 درصد پلاستیک گیاهی، به استثنای درپوش و برچسب، با استفاده از فناوریهای آماده برای مقیاس تجاری» نامیده میشود، رونمایی کرد. این دستاورد نشان میدهد که صنعت نوشیدنی به مرحلهای رسیده است که میتواند ایدههای سالهای گذشته را به واقعیت نزدیکتر کند و گامهای بزرگتری برای ورود به تولید انبوه بردارد. در حالی که شرکت Suntory جزئیات مربوط به جنس درپوش و برچسب بطری گیاهی خود را منتشر نکرده، اما اعلام کرده است که سبکترین درب بطری، نازکترین برچسب بطری و سبکترین بطری PET تولیدشده در ژاپن را طراحی کرده است.
در کنار این تحولات، تأسیسات WM شیکاگو نیز به عنوان مرکز بازیافت سال 2021 از سوی انجمن ملی زباله و بازیافت (NWRA) انتخاب شد و به عنوان محل آزمایشی اجرای این فناوری مورد استفاده قرار گرفت. این مرکز نمونهای از پیشرفت زیرساختهای بازیافت در راستای حمایت از اقتصاد چرخشی و افزایش بهرهوری در استفاده مجدد از پلاستیکها است. شرکت WM همچنین اعلام کرده است که بسیاری از تأسیسات بازیافت خود را در دیگر مناطق نیز ارتقا خواهد داد. مراکز بازیافت در هیوستون، کلیولند، وودینویل و الکریج در حال بازسازی کامل هستند و دهها مرکز دیگر نیز به فناوریهای پیشرفته و ظرفیتهای تکمیلی مجهز شدهاند یا در حال تجهیز هستند.
این سرمایهگذاریهای گسترده در بخش بازیافت، نقش مهمی در تحقق اهداف پایداری ایفا میکنند و به مشتریان کمک میکنند تا به اهداف زیستمحیطی و بازیافتی خود نزدیکتر شوند. از سال 2019 تاکنون، بازیافت برخی از انواع خاص پلاستیک، از جمله پلیپروپیلن (PP شماره 5)، تا 40 درصد افزایش یافته است. این افزایش شامل محصولاتی مانند بطریهای شامپو و دارو، فنجانهای ماست، لوسیونهای مراقبت از پوست و ظروف دئودورانت میشود که نشاندهنده توسعه تدریجی زیرساختها برای مدیریت بهتر پسماندهای پلاستیکی است.
در بخش فناوری تولید، نمونه اولیه جدید کوکاکولا از پارازایلن گیاهی یا bPX ساخته شده است. این ماده از طریق فرآیندی که توسط شرکت Virent مستقر در ایالت ویسکانسین توسعه یافته، تولید میشود و سپس به اسید ترفتالیک گیاهی (bPTA) تبدیل میگردد. کوکاکولا این فناوری را یک جهش مهم در حوزه مواد زیستی تجاری میداند، زیرا برای نخستین بار مادهای برای بستهبندی نوشیدنی از bPX در مقیاس نمایشی تولید شده است. به گفته این شرکت، پارازایلن گیاهی مورد استفاده در این بطری از شکر استخراجشده از ذرت تولید میشود، هرچند این فناوری قابلیت استفاده از مواد اولیه متنوعتری را نیز دارد.
همچنین فرآیند تولید bMEG که کوکاکولا مالکیت مشترک آن را با شرکت Changchun Meihe Science & Technology در اختیار دارد، سادهتر شده است و امکان استفاده از انواع مختلف مواد تجدیدپذیر را برای تولید این ماده فراهم میکند. در گذشته، bMEG معمولاً از طریق تبدیل نیشکر یا ذرت به بیواتانول و سپس تبدیل آن به بیواتیلن گلیکول به دست میآمد، اما اکنون منابع قندی میتوانند به طور مستقیم برای تولید MEG مورد استفاده قرار گیرند و این موضوع به سادهتر شدن فرایند و افزایش بهرهوری منجر شده است.
شرکت UPM، به عنوان نخستین دارنده مجوز این فناوری، در حال ساخت یک مرکز تجاری در مقیاس کامل در آلمان است تا مواد اولیه چوب سخت دارای گواهی و پایدار را که از کارخانههای چوببری و جریانهای جانبی صنعت چوب به دست میآیند، به bMEG تبدیل کند. این توسعه نشان میدهد که زنجیره تأمین بطری پلاستیکی گیاهی تنها به منابع کشاورزی محدود نیست و میتوان از ضایعات چوبی و منابع صنعتی پایدار نیز برای تولید مواد اولیه آن استفاده کرد.
دانا برید، مدیر تحقیق و توسعه جهانی و بستهبندی کوکاکولا، در این باره گفته است که هدف اصلی این شرکت از توسعه PET گیاهی، استفاده از محصولات کشاورزی مازاد و کاهش ردپای کربن است. از همین رو، ترکیب فناوریهایی که توسط شرکای مختلف برای تجاریسازی ارائه شدهاند، کاملاً با این استراتژی همخوانی دارد. در مجموع، حرکت کوکاکولا به سمت توسعه بطری پلاستیکی گیاهی نشان میدهد که آینده صنعت بستهبندی به سوی استفاده از مواد تجدیدپذیر، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و تقویت اقتصاد چرخشی در حال پیشرفت است.
نتیجه گیری
همانطور که در مقاله ی بالا خواندید، با پیشرفت علم و تکنولوژی روز به روز راهکارهای جدیدتری در خصوص روش صحیح بسته بندی وبازیافت مواد پلاستیکی به جهان ارائه میشود و همه بر این تلاش اند که با استفاده از تکنولوژی، کم ترین میزان آسیب و تخریب پذیری را برای محیط زیست داشته باشند. شرکت پیکنیک برند نیز با تولید ظروف پت نقشی در بازیافت و تولید محصولات تجدیدپذیر برداشته است. امید است با تولید ظروف گیاهی و هم چنین تولید ظروف با قابلیت بازیافت بتوانیم ، در سال 1405 قدم های روشنی در امر صحیح بسته بندی و رضایت مصرف کنندگان گرامی برداریم. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع محصولات و ظروف پت و ظروف یکبار مصرف و کاربرد آنها می توانید صفحه رسمی پیکنیک برند در اینستاگرام را دنبال کنید.
